özgüngazeteci aktifsayfa

Sosyal güvenlik sistemi nedir? İnsanlar hayatlarının bazı dönemlerinde sosyal-ekonomik nedenlerle ya da yaşlanma, sakatlanma gibi fiziksel nedenlerle geçici veya sürekli bir şekilde gelirlerini kaybedebilir ya da hastalanabilirler. Karşılaştıkları bu olumsuz durumlarla bireysel olarak baş etmeleri mümkün olmayabilir. Sosyal güvenlik sistemlerinin temel amacı böyle zor dönemlerde insanları yoksulluk ve yoksunluk riskine karşı korumaktır. Bir diğer ifadeyle, sosyal güvenlik sistemleri toplumun zor durumda olan bireylerine yardım etmeyi daha iyi durumda olan " kişilerin vicdanına bırakmayarak" toplumsal dayanışmayı kurumsal hale getirir ve vatandaşlara sosyal güvenliği bir hak olarak sunar. Toplumsal dayanışma birbirini belki de hiç tanımayan insanlar arasında gerçekleşir: Sistem tarafından toplanan mali kaynaklar zenginden yoksula, çalışandan çalışamayana, gençlerden yaşlılara aktarılır. Sizin verdiğiniz prim, hiç tanımadığınız bir kişiye sağlık hizmeti olarak gider. Size de hiç tanımadığınız bir kişinin parasıyla emekli aylığı verilir. Bu durum nesiller boyunca devam eder.

özgüngazeteci aktifsayfa

"şimdi yeni şeyler söylemek lâzım" hz.MEVLÂNA http://rapidshare.com/files/215073613/30-11-2008-sosyal_yard__305_mlar_sosyalguevenlik_pirimsiz_oedemeler.doc | 76 KB TÜRKİYE'NİN SOSYALGÜVENLİK BİLGİLERİ SLAYT İLE İZLE http://rapidshare.com/files/111508198/085-1_May__305_s_ABUZER_KARAKO_.mp3 | 6942 KB 1 mayıs marşını ilk söyleyen halk ozanlarından Abuzer Karakoç'un tınısıyla 1 mayıs Anlamıyorlar biz yoksak gökyüzü çıplak kalır, kentleri susuşlar kanatır, beni gömmeyin, susmaya gömülmeyin, susmak yanılsamadır..

Ana Sayfa | Yazılar | Resimler | Videolar< önceki| sonraki >

Mayıs

1 mayıs mp3 indir Abuzer Karakoç 1 mayıs marşını ilk söyleyen halk ozanlarından marş böyle söylenir

robot | 01 Mayıs 2009 13:24 | 0 fav | etiket: 1 mayıs mp3 indir abuzer karakoç 1 mayıs marşını ilk söyleyen halk ozanlarından marş böyle söylenir

  1 MAYIS İŞÇİ MARŞI Günlerin bugün getirdiği Baskı, zulüm ve kandır Ancak bu böyle gitmez Sömürü devam etmez Yepyeni bir hayat gelir Bizde ve heryerde 1 Mayıs 1 Mayıs İşçinin, emekçinin bayramı Devrimin şanlı yolunda İlerleyen halkın bayramı Ye [...] devamını oku

(0) yorum

Apr

leonardo cohen Türkiye de dinle tabii tıklarsan

robot | 28 Nisan 2009 18:04 | 0 fav | etiket: leonardo cohen türkiye de dinle tabii tıklarsan

  leonardo cohen Türkiye de dinle tabii tıklarsan. :))))))))))))) [...] devamını oku

(0) yorum

Apr

music james newton howard Soundtrack mp3 Village Attack Blood Diamond

robot | 21 Nisan 2009 11:12 | 0 fav | etiket: music james newton howard soundtrack mp3 village attack blood diamond

  Village Attack Blood Diamond music james newton howard Soundtrack mp3 http://rapidshare.com/files/223909677/Village_Attack_Blood_Diamond_Soundtrack_.mp3 | 742 KB http://blooddiamondmovie.warnerbros.com/   [...] devamını oku

(0) yorum

Ock

7th Heaven The Eighth Season

robot | 17 Ocak 2009 01:32 | 0 fav | etiket: 7th heaven the eighth season

  7th Heaven: The Eighth Season Year: 2009 On Video/DVD: March 3, 2009 Starring: Stephen Collins Catherine Hicks David Gallgher Beverley Mitchell Mackenzie Rosman [...] devamını oku

(0) yorum

Ock

Penguins Blast In Space 2009

robot | 17 Ocak 2009 01:30 | 0 fav | etiket: penguins blast ın space 2009

    3-2-1 Penguins: Blast In Space Year: 2009 On Video/DVD: March 3, 2009 Genre: Childrens Synopsis: Rating: Not Rated [...] devamını oku

(0) yorum

Ock

Way of War 2009

robot | 17 Ocak 2009 01:29 | 0 fav | etiket: way of war 2009

  Way of War Year: 2009 On Video/DVD: February 10, 2009 Starring: Cuba Gooding Jr. J.K. Simmons John Terry Lance Reddick Jaclyn DeSantis Clarence Williams [...] devamını oku

(0) yorum

Ock

Return to Me kalbim seninle Bana Dön 2000 WS iNT DVDRip XviD EwDp TR Altyazı

robot | 17 Ocak 2009 01:20 | 0 fav | etiket: return to me kalbim seninle bana dön 2000 ws int dvdrip xvid ewdp tr altyazı

    Return to Me Bana Dön 2000 WS iNT DVDRip XviD EwDp TR Altyazı IMDB 6.6 Film Hakkında http://www.imdb.com/title/tt0122459/ POSTER Filmin Ayrıntısı Director:Bonnie Hunt Writers (WGA):Bonnie Hunt ( [...] devamını oku

(0) yorum

Ock

Amazon Women on the Moon 1987 Aydaki Amazonlar

robot | 17 Ocak 2009 00:03 | 0 fav | etiket: amazon women on the moon 1987 aydaki amazonlar

  Amazon Women on the Moon 1987 Aydaki Amazonlar » Amazon Women on the Moon (1987) Genre: Comedy,Sci-Fi Plot Outline: A spoof 1950's sci-fi movie, interspersed with various comedy sketches. User Rating: 5.7/10 (3,575 vo [...] devamını oku

(0) yorum

Ock

Michelle Pfeiffer

robot | 16 Ocak 2009 23:59 | 0 fav | etiket: michelle pfeiffer

  Michelle Pfeiffer Filmografi 2002 White Oleander 2001 I Am Sam 2000 What Lies Beneath 1999 The Story of Us 1999 A Midsummer Night's Dream 1999 The Deep End of the Ocean 1997 A Thousand Acres 1996 One Fine Day 1996 To Gi [...] devamını oku

(0) yorum

Ock

Hayalet Gemi Dergisi Arşivi 41 sayı full

robot | 16 Ocak 2009 23:55 | 0 fav | etiket: hayalet gemi dergisi arşivi 41 sayı full

    Hayalet Gemi Dergisi Arşivi Download: http://rapidshare.com/files/53984907...gemi.part1.rar http://rapidshare.com/files/53990997...gemi.part2.rar   [...] devamını oku

(0) yorum

© özgüngazeteci aktifsayfa - Bloggum ile yapıldı - RSS | Yorumlar RSS
Tema Romow Internet Advertising and Web Directory. Tasarım AskGraphics

ÖZGÜNGAZETECİ OKUYORUZ BİZ

Not:30 temmuz 2002 Radikal gazetesinde yayınlanmıştır.
 yayın tarihine dikkat !!! sosyalgüvenlik kanuna  ( SGK ) karşı çıkanların açmazı...

ÇALIŞMA HAYATINDA KAYIT

Hazırlanan İş Kanunu, esnek zamanlı çalışma tarzlarını da kapsıyor. Ancak hem yürürlükteki hem de hazırlanan yeni yasada, devletin denetim yetkisini güçlendirecek ideal kayıt sistemi yer almıyor.

Yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu uluslar arası çalışma standartlarını dikkate alarak bir taraftan iş sözleşmesinin kuruluş ve sona eriş biçimlerini düzenler, çalışma sürelerinden, dinlenme haklarına, ücretin ve işin güvence altına alınmasından, işyerlerinde asgari sağlık ve güvenlik koşullarının sağlanmasına kadar çeşitli koruyucu hükümleri buyurucu nitelikte belirlerken, diğer taraftan da bunların uygulanmasını sağlayabilmek için, hukuki ve cezai yaptırımlara yer vermiş ayrıca, Devleti, çalışma hayatını izlemek,denetlemek ve teftiş etmekle ödevlendirmiştir.

Yine İş Kanununa göre Devlet bu ödevi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri aracılığıyla yerine getirecektir. Kanunun verdiği yetkiye göre İş Müfettişleri, işyerlerine önceden haber vermeksizin girebilecek, kayıt, belge ve defterleri inceleyebilecek, alıkoyabilecek, taraflar ve ilgili görülenleri çağırabilecek, bilgi ve ifadelerini alabilecektir. Kısaca İş Müfettişleri işyerlerinde araştırma, inceleme ve soruşturma yapabilme yetkisiyle donatılmışlardır.

Buyurucu hükümlerin varlığı, bunların hukuki ve cezai yaptırımlarla desteklenmiş olması ve denetim mekanizması açısından bakıldığında, çalışma hayatının izlenmesi, denetlenmesi ve teftiş edilmesi ile ilgili ödevin, etkin bir şekilde yapılabileceği izlenimi alınmaktadır.

Kanıt için kayıt

Halbuki, geniş yetkiyle donatılmış olunsa bile, denetimin etkili biçimde gerçekleştirilebilmesi için bazı düzenlemelere gereksinim duyulmaktadır.

Nitekim, buyurucu hükümler kadar, taraflar arasında belirlenmiş çalışma koşul ve ortamlarına ilişkin uygulamaların takip edilebilmesi, çıkan uyuşmazlıklarda iddia edilen hususlarla ilgili denetim ve teftişlerin yapılabilmesi, kanıt olarak yararlanılabilecek kayıt sisteminin bulunmasını gerektirmektedir. Özellikle hukuk sistemimizde belgelerin birinci dereceden kanıt niteliği taşıdığı anımsanacak olursa, kayıt sisteminin varlığının ne kadar önemli olduğu ortadadır.

Oysa, 1475 sayılı İş Kanunu’nda, çalışma koşullarına ilişkin özel anlaşmaların tespitinde rol oynayacak iş sözleşmesinin yazılı yapılma zorunluluğu bulunmamaktadır. İş sözleşmesinin yazılı olarak yapılma şartı, sadece sınırlı olarak kullanılan süresi bir yıldan fazla olan belirli süreli iş sözleşmeleri için vardır.Buna karşın yaygın ve esas iş sözleşmesi türü olan süresi belirsiz sürekli iş sözleşmelerinin yazılı yapılma koşulu bulunmamaktadır.

Ayrıntıların tespiti

İş Kanununda her ne kadar, işçinin istemi halinde çalışma koşullarına ilişkin temel bilgilerin, iş ilişkisinin sona ermesinden sonra işçinin isteğine bağlı olarak bonservis niteliğindeki çalışma belgesinin, iş ilişkisine ait çok dar bilgileri kapsayan çalışma ve kimlik karnesinin işveren tarafından verileceğine dair düzenlemeler bulunsa da, bunların istisnai uygulamalar olarak kaldıkları görüldüğünden, kanıt açısından iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılmış olmasının sağlayacağı yararı karşılayacak nitelikte olamamışlardır. Bu boşluk iş ilişkilerindeki ayrıntıların tespitini zorlaştırmaktadır.

Yine, çalışma sürelerini kayda alan yazılı bir sistem zorunluluğu bulunmadığı için, gerçekleşen iş sürelerinin günlük ve haftalık yasal sürelere uygun olup olmadığı, yapılan fazla çalışmaların yasal sınırlamalara ne kadar uyduğu ve fazla çalışma ücretlerinin ödenip ödenmediği, haftalık tatil hakkının kullanılıp kullanılmadığı konularını tespit edebilmek zorlaşmaktadır. Yıllık izin hakkının kullandırılmasını düzenlemek ve belgelemek amacıyla yıllık izin defteri kullanıldığı halde eksik düzenlenmesi ve belirli bir makamın tasdikine tabi tutulmaması nedeniyle beklenen yararı sağlamamaktadır.

Örneklerin çoğaltılması olanaklı olmakla beraber, görüleceği üzere, yazılı belge üzerine inşaa edilmiş hukuk sistemimizde, İş Kanunu bu yönüyle zayıf kalmıştır.

Denetim Zorlaşıyor

Düzenlenmekte olan İş Kanununda, elbette Devletin izleme, denetim ve teftiş ödevi devam etmektedir. Denetim ve teftiş yetkilerinde bir değişiklik bulunmamaktadır.

Ancak, halen yürürlükte bulunan İş Kanunu, fordist ve tam zamanlı çalışma ilişkilerini düzenlediğinden, çalışma sürelerindeki günlük ve haftalık sınırlar, fazla çalışmadaki sınırlar kesin olarak belirlendiğinden ve idari izne bağlandığından, denetimin etkinliğini azaltan kayıt sistemindeki eksiklikler sistemin özelliğinden hareketle bir ölçüde telafi edilebilmekteydi.

Piyasa ekonomisi ve globalizm

Halbuki, üretim ilişkilerinin piyasa ekonomisi üzerine tekilleşmesi ve küreselleşmiş rekabet ortamı içinde mal ve hizmet üretimine geçilmiş olması, iş ilişkilerinin belirlenmesinde fordist ve tam zamanlı çalışma biçimlerinin yeterli olamamasına neden olmuş, esnek çalışma biçimlerini hızla gündeme getirmiş, tam zamanlı çalışma ilişkileri yegane çalışma ilişkileri olmaktan çıkmıştır.

Uzun bir süredir, ülkemizde esnek çalışma ilişkileri uygulanmakla birlikte mevcut İş Kanunlarında bu tür çalışma ilişkilerini düzenleyen bir yaklaşım olmamıştır.

Bu tür çalışma ilişkileri sosyo-ekonomik bir gerçeklik olduğundan, tıpkı sanayi devrimi sonucu ortaya çıkan iş ilişkilerinde olduğu gibi bu atipik çalışma ilişkilerini de düzenleyici ve işçi lehine buyurucu hükümlerin geliştirilmesine gereksinim vardır.

Yeni hükümler

İşte bu gereklilik içinde, yeniden düzenlenmekte olan İş Kanununda esnek çalışma ilişkilerine yer verilmiştir. Buna göre,

Haftalık çalışma süresi 45 saat olarak gözetilmesine karşın, günlük ve haftalık iş süresi hesabında dönemsellik esası getirilerek, çalışma süreleri esnetilmiştir.

Fazla çalışmadaki yıllık sınırlama kaldırılmıştır.

Fazla çalışmalara telafi izni uygulaması getirilmiş, telafi iznin kullanılacağı süre geniş tutulmuştur.

Esnek çalışma ilişkileri açısından getirilmiş düzenlemelerin işçiyi koruyucu niteliği ayrıca tartışılmak kaydıyla konuya denetim ve teftiş ödevinin etkin olarak uygulanabilirliği yönüyle baktığımızda, iş ilişkilerinin esnetilmesine karşın ilişkileri kayıt içine alacak bir yaklaşımın genel olarak olduğu gibi esnek çalışma özelinde de ele alınmamış olduğu görülecektir.

Halbuki, çalışma ilişkilerine getirilen esneklik, kayıt sisteminin önemini daha da arttırmıştır. İş sözleşmeleri çeşitlenmiş olduğundan, hangi tür sözleşmenin var olduğunu ve esnekliğin iş ilişkileri özelinde ne şekilde düzenlenmiş bulunduğunu ayırt edebilmek için, sözleşmenin yazılı olarak yapılmış olma koşulu önem kazanmıştır.Özellikle işin türüne göre tam zamanlı veya kısmi zamanlı çalışma ayırımına gidilmemesi, bu tür çalışmaların her ikisinin de aynı işyerinde görülebilmesi veya aynı işçinin şahsında her iki sözleşme türünün de arka arkaya uygulanabilmesi nedeniyle, etkin bir denetim için, birinci derecede kanıt anlamında iş sözleşmesinin yazılı yapılması koşulu daha da önem kazanmıştır. Belirsizlik daha da artmıştır.

Çalışma sürelerindeki sınırların dönemsellik içinde esnetilmesi, fazla çalışma karşısında telafi izninin getirilmesi, buna karşın çalışılan gün ve sürelerin kayıt altına alınmaması nedenleriyle denetim ve teftiş neredeyse olanaksız hale gelecektir. Ekonomik ve teknolojik gereksinimden doğan bu düzenlemelerin kontrolsüz bir biçimde uygulanması, arkaik kapitalist dönemi hatırlatıcı ilişkilerin doğmasına neden olabilecektir. Bu nedenle, buyurucu hükümlerin düzenlenmesine karşın Devletin bunları izleyemez ve denetleyemez konumda kalması, bilinçli bir tercih olamaz. Sosyal Devlet ilkeleriyle bağdaşamaz.

Yukarıda açıklanan nedenlerle denetim mekanizmasının giderek etkisiz hale getirilmesinin önlenebilmesi için iş ilişkilerinin kayıt sistemine alınması gerekmektedir. Bu bağlamda, hangi tür ve sürede olursa olsun tüm iş sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması, çalışma gün ve sürelerinin yazılı olarak kayıt altına alınması zorunluluğunun, AB uyum yasaları arasında yer alan ve her an gündeme gelebilecek olan İş Kanunu Tasarısında ele alınması sağlanmalıdır.

Doğan Keskin

İş Başmüfettişi

Not:30 temmuz 2002 Radikal gazetesinde yayınlanmıştır.